PRZEMYSŁ - ŻYWNOŚĆ

System wyciągów przemysłowych

System wyciągów przemysłowych usuwa pyły, dymy i opary bezpośrednio tam, gdzie powstają. W zależności od rodzaju produkcji może to być odciąg przy stanowisku spawalniczym, centralna instalacja odpylania w stolarni albo separator mgły przy obrabiarkach CNC. Jakie rozwiązanie sprawdzi się w Twoim zakładzie? To zależy od tego, co wydziela się przy maszynach, ile masz stanowisk i jakie przepisy musisz spełnić, np. w zakresie ochrony przed wybuchem. Wyjaśniamy, jak działają wyciągi przemysłowe i na co zwrócić uwagę przy ich doborze, żeby uniknąć przestojów w produkcji.

KONTAKT & PORADY

Czym jest system wyciągów przemysłowych i z czego się składa?

System wyciągów przemysłowych to instalacja, która przechwytuje zanieczyszczenia powietrza bezpośrednio w miejscu ich powstawania i odprowadza je poza strefę pracy. Usuwa pyły, dymy, opary i aerozole, a jej zadaniem jest utrzymanie czystego powietrza tam, gdzie oddychają pracownicy.

Instalacje wyciągowe przemysłowe składają się z kilku współpracujących elementów. Zanieczyszczenia trafiają najpierw do punktów odbioru, czyli ssawek, okapów albo ramion odciągowych. Stamtąd sieć kanałów prowadzi je do wentylatora i urządzenia oczyszczającego, np. filtra, cyklonu albo separatora. Na końcu przewód wyrzutowy wyprowadza powietrze poza budynek, a przy urządzeniach, w których zachodzi spalanie, tę rolę pełni komin.

Jakie rodzaje wyciągów przemysłowych stosuje się w zakładach?
Na co zwrócić uwagę przy doborze i projektowaniu wyciągów przemysłowych?

Jakie rodzaje wyciągów przemysłowych stosuje się w zakładach?

Wyciągi przemysłowe różnią się przede wszystkim sposobem działania i rodzajem usuwanych zanieczyszczeń. W praktyce spotyka się trzy grupy: odciągi miejscowe, centralne instalacje odpylania i systemy przeznaczone do konkretnych zanieczyszczeń.

Odciągi przemysłowe o działaniu miejscowym obsługują pojedyncze stanowiska, np. spawalnicze, lutownicze czy szlifierskie. Ramię odciągowe albo ssawka ustawiona tuż przy źródle przechwytuje dym, zanim dotrze on do twarzy pracownika. Im bliżej miejsca emisji pracuje ssawka, tym skuteczniej działa cały odciąg.

Gdy maszyn jest kilka lub kilkadziesiąt, lepiej sprawdza się system odpylania przemysłowego z centralną magistralą. Rurociągi zbierają pył i wióry z każdej maszyny i transportują je do cyklonu albo odpylacza patronowego.

Osobną grupę tworzą systemy odciągowe przemysłowe przeznaczone do konkretnych zanieczyszczeń. Odciąg pyłów przemysłowych usuwa suche frakcje stałe, a separatory mgły olejowej wychwytują aerozole chłodziwa z obrabiarek CNC. Wyciągi z okapami odprowadzają wilgotne i tłuste opary z kuchni przemysłowych oraz linii przetwórstwa spożywczego, a odciąg spalin przemysłowych obsługuje urządzenia, w których zachodzi spalanie.

W tabeli zestawiamy, co usuwa każdy z tych systemów i w jakich zakładach pracuje najczęściej:

Rodzaj instalacji	Co usuwa	Typowe zakłady
Odciąg miejscowy	Dymy i opary z pojedynczych stanowisk	Spawalnie, zakłady konstrukcji stalowych, warsztaty ślusarskie, montaż elektroniki
Centralna instalacja odpylania	Pył i wióry z wielu maszyn jednocześnie	Stolarnie, zakłady meblarskie, tartaki, szlifiernie metali
Separator mgły olejowej	Aerozole oleju i emulsji chłodząco-smarujących	Zakłady obróbki skrawaniem, narzędziownie, parki maszynowe CNC
Wyciąg z okapem	Wilgotne i tłuste opary	Kuchnie przemysłowe, piekarnie, zakłady przetwórstwa spożywczego
Odpylanie w wykonaniu ATEX	Pyły palne, które mogą tworzyć atmosferę wybuchową	Młyny, wytwórnie pasz, zakłady przetwórstwa drewna, lakiernie proszkowe

W tabeli zestawiamy, co usuwa każdy z tych systemów i w jakich zakładach pracuje najczęściej:

Rodzaj instalacji	Co usuwa	Typowe zakłady
Odciąg miejscowy	Dymy i opary z pojedynczych stanowisk	Spawalnie, zakłady konstrukcji stalowych, warsztaty ślusarskie, montaż elektroniki
Centralna instalacja odpylania	Pył i wióry z wielu maszyn jednocześnie	Stolarnie, zakłady meblarskie, tartaki, szlifiernie metali
Separator mgły olejowej	Aerozole oleju i emulsji chłodząco-smarujących	Zakłady obróbki skrawaniem, narzędziownie, parki maszynowe CNC
Wyciąg z okapem	Wilgotne i tłuste opary	Kuchnie przemysłowe, piekarnie, zakłady przetwórstwa spożywczego
Odpylanie w wykonaniu ATEX	Pyły palne, które mogą tworzyć atmosferę wybuchową	Młyny, wytwórnie pasz, zakłady przetwórstwa drewna, lakiernie proszkowe

Na co zwrócić uwagę przy doborze i projektowaniu wyciągów przemysłowych?

Dobór systemu wyciągowego zaczyna się od rozpoznania, co, gdzie i w jakiej ilości trzeba usunąć z powietrza. Inaczej pracuje instalacja przy jednym stanowisku spawalniczym, a inaczej w stolarni z kilkunastoma maszynami działającymi na trzy zmiany.

Liczy się przede wszystkim rodzaj zanieczyszczenia: jego frakcja, wilgotność, lepkość i to, czy jest palne. Pył drzewny wymaga innych filtrów niż mgła olejowa, a pył palny – wykonania przeciwwybuchowego. Znaczenie ma też układ hali, liczba i ruchomość stanowisk, wymagany wydatek powietrza oraz decyzja, czy oczyszczone powietrze wróci do hali, czy trafi na zewnątrz.

Przy wilgotnych i tłustych oparach, a także przy spalinach, z których wytrąca się kondensat, liczy się też materiał kanałów i przewodów wyrzutowych. W Schiedel produkujemy stalowe systemy wyciągowe ze stali kwasoodpornej, m.in. dla przemysłu spożywczego.

Samo projektowanie wyciągów przemysłowych wymaga obliczeń oporów sieci i prędkości przepływu. Zbyt szeroki kanał obniża prędkość powietrza, przez co pył osiada w rurociągu i tworzy zatory, a zbyt wąski przeciąża wentylator. Dlatego stosuje się rozgałęzienia pod kątem ostrym, łuki o łagodnym promieniu i antystatyczne węże z uziemioną spiralą.

Jakie przepisy określają wymagania dla systemu wyciągów przemysłowych?

Rodzaj instalacji wyznaczają przepisy BHP, przepisy o ochronie przed wybuchem oraz warunki techniczne dla budynków.

Przy pyłach palnych (np. drzewnych, mącznych czy metalicznych) obowiązują przepisy ATEX: dyrektywa 1999/92/WE, dotycząca pracodawców, oraz dyrektywa 2014/34/UE, dotycząca urządzeń. W Polsce wdraża je m.in. rozporządzenie Ministra Gospodarki.

Wentylacja przemysłowa podlega także rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Instalacje wentylacji mechanicznej ogólnej o wydajności od 500 m³/h muszą mieć odzysk ciepła o sprawności temperaturowej co najmniej 50%.

Dopasowanie układy przemysłowe ze stali nierdzewnej

FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące systemów przemysłowych

Kto może zaprojektować system wyciągów przemysłowych?

System wyciągów przemysłowych tworzy projektant z uprawnieniami budowlanymi w specjalności instalacyjnej. Uwzględnia on między innymi źródła emisji, bilans powietrza i wymagania BHP.

Gdzie stosuje się wyciągi przemysłowe?

Wyciągi przemysłowe stosuje się wszędzie tam, gdzie procesy produkcyjne uwalniają pyły, dymy lub opary w ilościach szkodliwych dla zdrowia. Dotyczy to zarówno dużych zakładów produkcyjnych, jak i mniejszych warsztatów, np. stolarskich czy ślusarskich.

Czym różni się wyciąg przemysłowy od zwykłej wentylacji?

Wentylacja ogólna miesza zanieczyszczone powietrze z czystym i w ten sposób obniża stężenia w całej hali. Wyciąg przemysłowy usuwa zanieczyszczenia bezpośrednio u źródła.